Waarom stoppen tieners met sporten? Redenen die volgens vechtsport instructeur en coach Steve Andrea voorkomen kunnen worden.

De afgelopen weken heb ik een aantal gesprekken gevoerd met tieners die twijfelen over doorgaan of stoppen met hun vechtsport training. Als instructeur houdt deze vraag mij flink bezig: Waarom stoppen tieners met sporten? Wie mij kent, weet dat ik hier gelijk de alarmbellen hoor afgaan. Niet alleen omdat ik zie hoe ver sommige jongeren al zijn gekomen, maar vooral omdat het zo zonde is om af te haken precies op het moment waarop de grootste persoonlijke groei eigenlijk pas begint. NB. Volgens cijfers van NOC*NSF stoppen veel jongeren ook rond hun vijftiende met sporten.

Na tientallen jaren lesgeven zie ik namelijk steeds hetzelfde patroon terugkeren: in het begin is alles nog rozengeur en maneschijn. Kinderen komen enthousiast binnen, de technieken zijn nieuw en uitdagend, en die eerste examens geven een enorme boost aan hun motivatie en trots. 

Waarom jongeren stoppen met sport als de twijfel erin sluipt

En dan, gaandeweg verandert er iets. De trainingen vormen meer uitdaging, de herhaling neemt toe en het “nieuwe” slijt er langzaam vanaf. Tegelijkertijd gaan school, social media, telefoons, gamen en andere activiteiten steeds meer aandacht vragen. En als gevolg daarvan sluipt de twijfel erin: “Vind ik dit nog wel leuk? Wil ik hier nog wel tijd in steken? Heb ik zin in nóg meer verplichtingen? Is dit het allemaal nog wel waard?”

En eerlijk gezegd begrijp ik deze gedachten ook wel. Ik ben ook jong geweest. Maar echte ontwikkeling gebeurt eigenlijk nooit in de periode waarin alles makkelijk, nieuw en leuk is. Die diepere groei ontstaat juist op het moment dat motivatie plaats maakt voor discipline, passiviteit plaats maakt voor eigen initiatief en alles voorgekauwd krijgen plaats maakt voor zelf ontdekken. Dat geldt in de sport, maar uiteindelijk ook in het dagelijks leven.

Wat veel mensen vergeten, is dat traditionele Martial Arts niet alleen draait om het aanleren van technieken en het onthouden van oefeningen. Uiteraard leren jongeren zichzelf verdedigen en daarbij werken we ook aan conditie, kracht, coördinatie en het vergroten van discipline bij jongeren. Maar tijdens al die trainingen gebeurt er iets dat nog veel belangrijker is, jongeren leren omgaan met fysieke en mentale weerstand. Ze leren zichzelf beheersen, respect tonen, maar ook hun eigen grenzen te bewaken. Ze leren doelen te bereiken, verantwoordelijkheid te nemen voor hun eigen proces en te vertrouwen op hun eigen keuzes.

Zelfvertrouwen ontwikkelen bij tieners door vechtsport

Maar misschien wel het allerbelangrijkste: ze leren dat de dingen waarvoor je – in dit geval letterlijk – bloed, zweet en soms tranen hebt gelaten, de meest waardevolle prestaties opleveren. Ze ervaren dat groei soms saai, frustrerend en repetitief mag zijn, en dat het leven simpelweg niet altijd over rozen gaat.

Ik stel wel eens vaker deze vraag: Als je jarenlang voor je zwarte band hebt getraind, er veel voor hebt gedaan maar nog veel meer voor hebt gelaten… voor welk bedrag zou je die band dan verkopen, wetende dat je hem daarna nooit meer mag vervangen? Het antwoord dat je dan krijgt, geeft een interessante inkijk in de mate waarin iemand als mens en martial artist is gegroeid.

Helaas zijn deze mentale vaardigheden tegenwoordig een zeldzaam goed. We leven in een tijd waarin bijna alles is ontworpen voor directe voldoening: korte video’s, constante afleiding, directe beloningen en voortdurend entertainment. Maar persoonlijke groei werkt niet via een algoritme. Zelfvertrouwen bouw je niet op in één week. Discipline ontstaat niet vanzelf. En een sterke mentale weerbaarheid bij jongeren ontwikkel je al helemaal niet wanneer je bedje constant gespreid is en alles vooraf voor je wordt geregeld. Ze moeten juist leren comfortabel te worden met het oncomfortabele. Daardoor ontwikkelen ze de kracht om niet af te haken bij de eerste de beste teleurstelling, of tegenslag.

Juist daarom geloof ik dat sport en zeker traditionele Martial Arts, zoals Taekwon-Do voor jongeren en Karate voor jongeren, vandaag de dag belangrijker zijn dan ooit. Zeker niet omdat ieder kind een topsporter moet worden. Maar juist wel omdat vechtsport voor tieners een veilige plek biedt waar ze zichzelf en hun capaciteiten leren ontdekken, leren doorzetten, leren omgaan met ongemak en oprecht trots op zichzelf leren zijn door ergens langdurig naartoe te werken en het dan ook te bereiken. Binnen de traditionele Martial Arts doen we dit door de lat bewust elke stap weer wat hoger te leggen. Streven naar iets wat eerst onhaalbaar lijkt en dan toch bereikt wordt, is de ultieme confidence booster. En dat is het hoofdingrediënt van doorzettingsvermogen.

En ja, soms betekent dat ook dat ouders en opvoeders moeten afstappen van het ‘gentle parenting’. We moeten kinderen durven doordringen van de realiteit van het echte leven. Niet vanuit angst, maar vanuit de overtuiging dat je je stevig moet vastbijten in de dingen die je wilt bereiken. Jongeren weten op die leeftijd vaak nog niet welke keuzes goed zijn voor hun ontwikkeling op de lange termijn. Juist daarom blijft krachtig ouderlijk leiderschap zo belangrijk. Hoe we dit juist kunnen stimuleren? Door de jeugd niet langer te ontzien en uit hun comfortzone te trekken. Zodra we stoppen met het wegnemen van elke drempel en tieners weer de ruimte geven om te falen, trainen ze automatisch ook weer hun veerkracht.

Als instructeur ben ik nog steeds iedere week trots als ik zie hoe de kinderen, tieners en jongvolwassenen in mijn lessen zich ontwikkelen. En dan bedoel ik niet alleen fysiek, maar vooral mentaal. Sommigen kwamen onzeker binnen, maar laten de kaas nu niet meer van het brood eten en durven voor zichzelf op te komen. Anderen, die heel erg op de buitenwereld en de mening van anderen gefocust waren, hebben die blik naar binnen gekeerd en werken nu aan hun eigen ontwikkeling. Dat proces blijft bijzonder om te zien en brengt nog steeds heel veel voldoening.

Dat is dan ook waar ik als instructeur én als coach mijn rol pak. Als we met z’n allen de opgroeiende jeugd niet alleen fysiek, maar vooral mentaal weerbaar en toekomstbestendig willen maken, dan is het mijn mening dat we naast al het motiveren en stimuleren soms ook weer gewoon wat meer duidelijkheid en gezonde confrontatie in de mix mogen gooien.

En dat is voor mij dan ook een van de kerngedachten waar Martial Arts écht over gaat: niet toegeven aan de twijfel van het moment, maar toch telkens weer (samen) kiezen voor het “overwinnen”.

Steve Andrea | Hoofd Instructeur | Evolution Sports

PS. Wauw, dit heeft veel tijd in beslag genomen en nog merk ik dat ik meer kwijt wil (haha). Wellicht in een volgend artikel 😉

Heb je vragen over onze trainingen? Neem dan contact op via onze [contactpagina].